Press "Enter" to skip to content

ዋቆ ጉቱ ከብት ዓርቢ ነጋዴ እና የዓመፅ መሪ ነበር

ዋቆ ጉቱ ከሰላሳ ሰባት በላይ ልጆች የነበሩትና የኢትዮጵያን ሉዐላዊነት ጥያቄ ዉስጥ አስገብቶ የኦነግን ሀገር አፍራሽ ባንዲራ በቀደምትነት ያዉለበለበ በጥባጭ ነበር። ዋቆ ጉቱ በአስራ ዘጠዘኝ አምሳዎቹ በሱማሌ ሪፑብሊክ ምስረታ ሰሞን ኢትዮጵያን ከዉስጥ ያዳክም ዘንድ በሱማሌ የተመለመለና በሱማሌ ወታደራዊ ስልጠና የወሰደ የጥንታዊት ኢትዮጵያ አፍራሽ ነበር።

ዋቆ ጉቱ የአሩሲ ተወላጅ ሲሆን በዉለደትም በኃይማኖትም በዓላማም ከብርጋዴል ጄነራል ታደሰ ብሩ ጋር አይገናኝም። ይህን ታሪክ የሜጫና ቱለማን አመሰራረትና ዓላማ በጥንቃቄ ተረድቶ መራመድ ለቱለማ ሸዋ ኦሮሞዎች ይጠቅማልና በሰፊዉ እንመለስበታለን። ከሱማሌ ጋር አብሮ በኦሮሞ ስም ኢትዮጵያን ለማፍረክረክ ከተንቀሳቀሰዉ የእነ ዋቆ ጉቱ የባሌ ጫካ ትግል ጋር ሜጫና ቱለማ የታሪክ ትስስር የለዉም።

የአባቆሮ ባላባት ዋቆ ጉቱ በባሌ ያዋቀሩት የባሌ ጭሰኞች የዓመፅ (Bale Revolt) ኦሮሞዎችን በተለይም ክርስትያን ኦሮሞዎችን ደሀ አድርጓል ከመኖሪያቸዉም አፈናቅሏል። የኦነግ ጥንስስ በእነ ዋቆ ጉቱ ዓላማዉ ኢትዮጵያን ማዳከም ነበር። ዋቆ ጉቱ ከወያኔም ጋር በጥምረት ሰርቷል። ምንም እንኳ ህወኣት የራሷን ተልህኮ እያሳካች ነበርና እያደር ቢለያዩም ኢትዮጵያን ለመበታተን ግን በጋራ ብዙ ሰርተዋል። ዋቆ ጉቱ በ 2006 ናይሮቢ ኬንያ ሞቷል። ኢትዮጵያን የሚጠሉ ይጠፋሉ። (ዶ/ር መኮንን ብሩ)

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *